نگاهی کوتاه به مقوله پیشگیری از وقوع جرم- قسمت اول
پیشگیری از جرممعنی لغوی
واژه پیشگیری در مفهوم لغوی آن در معانی«پیش دستی کردن،پیشی گرفتن و به جلوی چیزی شتافتن» و همچنین «آگاه کردن،از چیزی خبر دادن و هشدار دادن» است.
تعریف پیشگیری:
در ماده یک لایحه پیشگیری از جرم ،پیشگیری از وقوع جرم عبارت از "پیش بینی،شناسایی و ارزیابی خطر وقوع جرم و اتخاذ تدابیر و اقدامات لازم برای از میان بردن یا کاهش آن" تعریف شده است.
v\:* {behavior:url(#default#VML);} o\:* {behavior:url(#default#VML);} w\:* {behavior:url(#default#VML);} .shape {behavior:url(#default#VML);}
800x600 Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA MicrosoftInternetExplorer4 /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";}
در تعریفی که توسط مرکز پیشگیری از جرم در استافورد١ انگلستان ارائه شده،پیشگیری از جرم به نحو زیر تعریف شده است:
"پیشگیری از جرم پیش بینی ،شناسایی و برآورد خطر جرم و ابداع اقداماتی برای از بین بردن یا کاهش آن است."
1- پیشگیری از بزهکاری اطفال و پیشگیری از بزهکاری عمومی
1- تقدم و تأخر ظهور انواع پیشگیری 1- پیشگیری سنتی یا متداول 2-پیشگیری های عمومی و پیشگیری اختصاصی
3- پیشگیری انفعالی و پیشگیری فعال
4- پیشگیری اولیه،پیشگیری ثانویه و پیشگیری ثالث
انواع پیشگیری 2- پیشگیری های جدید 1- پیشگیری اجتماعی و وضعی
2- پیشگیری دفاعی و آزادی بخش
1- پیشگیری تنبیهی
2- پیشگیری اصلاحی
2 -ماهیت اقدامات پیشگیرانه 3- پیشگیری مکانیکی
4- پیشگیری علّی
1-پیش از وقوع جرم (پیشگیری های اجتماعی و فرهنگی)
3- تقسیم بندی بر اساس فرآیند وقوع جرم 2- حین وقوع (پیشگیری های وضعی،امنیتی و انتظامی)
3-پس از وقوع(پیشگیری های قضایی(حقوقی و کیفری))
پیشگیری های متداول:
این نوع از پیشگیری خود به چهار دسته بندی فرعی قابل تقسیم است.«پیشگیری از بزهکاری اطفال و پیشگیری از بزهکاری عمومی»،«پیشگیری عمومی و پیشگیری اختصاصی»،«پیشگیری انفعالی و پیشگیری فعال» و بالاخره«پیشگیری اولیه،پیشگیری ثانویه و پیشگیری ثالث»،عناوین این دسته های فرعی را تشکیل می دهند.
1- پیشگیری از بزهکاری اطفال و پیشگیری از بزهکاری عمومی :
سیاست پیشگیری افتراقی میان اطفال ونوجوانان بزهکار و بزهکاران بزرگسال اعمال می شود. چون شخصیت کودکان و نوجوانان در حال شکل گیری و تثبیت است،در مورد آنان از تدابیر پیشگیرانه تنبیهی و ارعابی اعمال می شود.
2- پیشگیری های عمومی و پیشگیری اختصاصی :
کلیه عوامل جرم زای مربوط به جرائم مختلف،هدف تدابیر پیشگیرانه قرارا می گیرند؛ مانند «افزایش سطح رفاه عمومی و توسعه اجتماعی» در پیشگیری اختصاصی ، عوامل خطر مربوط به جرم خاص در دایرۀ شمول اقدامات پیشگیرانه واقع می شود، مانند تقویت قفل و بست منازل که در پیشگیری و کاهش جرم سرقت از منازل مؤثر است.
3- پیشگیری انفعالی و پیشگیری فعال :
پیشگیری انفعالی مجموعه اقدامات و تدابیری را در بر می گیرد که بیشتر جنبۀ دفاعی و پدافندی در برابر بزهکاری دارند.در این نوع از پیشگیری ابتکار عمل در دست بزهکاران است. بر عکس،در پیشگیری فعال،مراجع پیشگیری ابتکار عمل را در دست داشته و به نحوی کاملاً فعالانه به پیشگیری از جرم می پردازند.
4- پیشگیری اولیه،پیشگیری ثانویه و پیشگیری ثالث :
این تقسیم بندی ، از علم پزشکی وارد جرم شناسی شده است.هدف پیشگیری اولیه،کل جامعه است.این نوع از پیشگیری تلاش دارد تا کل جامعه را در مقابل خطر بزهکاری و بزه دیدگی تقویت کند.اقدامات مربوط به اصلاح شرایط محیط اجتماعی و محیط فیزیکی از اصلی ترین تدابیر پیشگیری اولیه به شمار می روند.پیشگیری ثانویه،مجموعه تدابیر و اقداماتی است که در مورد بزهکاران و بزه دیدگان بالقوه یعنی کسانی اعمال می شود که وضعیت خاص آنان ، آنها را بیشتر از سایرین در معرض خطر بزهکاری یا بزه دیدیگی قرار می دهد؛ مانند تدابیر پیشگیرانۀ مربوط به کودکان مدرسه گریز .
اما پیشگیری ثالث به مجموعه تدابیر و اقداماتی اطلاق می شود که برای جلوگیری از تکرار بزهکاری یا بزه دیدگی در مورد بزهکاران یا بزه دیدگان سابق اعمال می شود.تدابیر پیشگیرانۀ مربوط به بازتوانی بزهکاران یا اشتغال و ساماندهی آنان در جامعه.
پیشگیری اجتماعی سعی دارد که علل و عوامل اجتماعی خطرزای بزهکاری و بزه دیدگی را مورد هدف گیری قرار دهد.این قسم از پیشگیری تلاش دارد که از تولید بزهکار یا بزه دیده جلوگیری کند.پیشگیری وضعی با در نظر گرفتن وضعیت – بلافاصله- پیش از بزهکاری،درصدد تغییر وضعیت متصل به جرم و تبدیل معادله جرم به ضرر مجرم است.
+ نوشته شده در سه شنبه بیست و هشتم خرداد ۱۳۹۲ ساعت 10:55 توسط آموزش استان فارس
|